Wat zijn oorzaken van burn-out klachten?

Wat zijn de oorzaken en risicogroepen op burn-out klachten? TNO heeft hier onlangs een rapport en infographic over gepubliceerd. Wil je hier meer over weten? Lees dan verder.

Dit rapport is opgesteld naar aanleiding van de stijging van burn-out klachten onder Nederlandse werknemers. In dit rapport is gekeken naar een drietal onderzoeksvragen:

• Hoeveel werkenden Nederlanders hebben burn-out klachten?
• Wat zijn mogelijke oorzaken van burn-out klachten?
• Wat zijn de gevolgen van burn-out klachten?

De bevindingen zijn uitgelegd en visueel weergegeven in de volgende infographic:


Wat deze infographic weergeeft is dat het ontwikkelen van burn-out klachten lijkt samen te hangen met een combinatie of cumulatief van drie verschillende factoren. In het rapport spreekt men van het werk, de persoon en de maatschappij. Deze drie factoren zijn tot stand gekomen na een literatuuronderzoek in combinatie met een analyse van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA). Er wordt al zo’n 40 jaar onderzoek uitgevoerd naar burn-out.

• Onder het werk wordt verstaan; Hoge taakeisen, al dan niet in combinatie met weinig autonomie of steun van collega’s en/of leidinggevende
• Onder de persoon wordt verstaan; De verschillende risicogroepen, denk hierbij onder andere aan jongeren. Ook blijken bepaalde persoonskenmerken een rol te spelen. Persoonskenmerken als neuroticisme, geringe emotionele stabiliteit, overcommitment; Maar ook een geringe passendheid van persoon bij werkzaamheden. Het persoonskenmerk perfectionisme lijkt met name onder jongeren een rol te spelen. Jongeren zijn veeleisender geworden, ook naar zichzelf. Dit perfectionisme lijkt nog steeds toe te nemen
• In de maatschappij zien we dat de aard van het werk sterk is veranderd. We zien een rol in de digitalisering, iedereen is (bijna) altijd online en bereikbaar en ook wordt men door social media meer geconfronteerd met prestaties van anderen

Op basis van de NEA (Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden) zijn verschillende trends vast te stellen. Zo zien we dat er sinds 2013/2014 sprake is van een gestage stijging van burn-outklachten tot en met 2018. In 2019 lijkt het aandeel werknemers met deze klachten stabiel te blijven op het (relatief) hoge niveau van 17%.

Ondanks de werkgerelateerdheid van burn-out zien we in de trends dat de - vermeende- oorzaken in het werk, zoals taakeisen en regelmogelijkheden op het werk, over dezelfde periode nauwelijks zijn veranderd. De indicatoren voor het tijd- en plaatsonafhankelijk werken zijn iets meer veranderd. Wanneer we naar subgroepen kijken zien we dat over de afgelopen jaren de burn-outklachten iets meer zijn gestegen onder vrouwen dan onder mannen, en dan met name jonge vrouwen.

Omdat de factoren en trends laten zien dat er sprake is van een continue stijging van burn-outklachten, is het van belang om naar oplossingen te kijken. De conclusie die daaruit voortkomt is dat een interventie voor zowel het individu (persoon) als de organisatie (het werk) het meest succesvol is. Het individu krijgt handvatten om om te gaan met de belemmerende factoren en de tijd om het werk te hervatten. De organisatie kan onder andere werken aan een verbetering van de autonomie van de werknemers, het verminderen van de werkdruk en het aanbieden van (leefstijl) interventie programma’s.