Ongezond eten compenseren met sporten?

We weten wel dat bewegen en gezond eten allebei belangrijk zijn. Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Kun je bijvoorbeeld een pizza eten en dan hardlopen om dat te compenseren?

Aan de ene kant heb je puur de afweging op calorieën. Laten we het voorbeeld hierboven eens uitrekenen. Een medium pizza salami bij een grote keten beval al snel 1200 kcal (1). Hoeveel zou je moeten bewegen om dit weer te verbranden? Ruim 3,5 uur wandelen of 1 uur en 40 minuten hardlopen met 10 km/uur bijvoorbeeld (2). Dat is dus een flinke opgave.

Dit zegt alleen nog weinig over de daadwerkelijke impact op je gezondheid. Recent heeft een studie met gegevens van bijna 350.000 Britten gekeken naar de interactie tussen bewegen en voeding aan de ene kant en gezondheidsrisico’s aan de andere kant (3). Ze verdeelden de deelnemers in vier groepen qua beweging en drie groepen qua voeding. Uiteraard waren de mensen die zowel het minst bewogen als de minste kwaliteit voeding hadden het slechtst af als het gaat om algeheel risico op overlijden en risico op overlijden aan een hartaandoening in het bijzonder. De meest interessante verschuivingen zijn te zien in het midden van de verdeling. Zo is één tree om hoog op het gebied van bewegen maar wel een gezond voedingspatroon net zo effectief als ongezond blijven eten maar wel bij de beste kwart horen qua beweging (= meer dan 450 minuten beweging per week) met een ongezond voedingspatroon. In het risico op hart en vaatziekten levert meer bewegen in de hoogste groep geen verlaagd risico meer op zeker als het voedingspatroon van goede kwaliteit is. Samenvattend, zijn de groepen met het laagste risico het hoogst in dieet kwaliteit, plus een van de hogere bewegingsscores. Fysieke activiteit kan slechte voeding niet compenseren.

De auteurs onderstrepen dat zowel voeding als beweging belangrijk zijn. Op basis van hun onderzoek lijkt het erop dat de twee factoren elkaar wel kunnen versterken, maar je ze niet kunt uitruilen. Dat is ook wel logisch, want je kunt door te sporten geen vitamines of andere micronutriënten binnenkrijgen en door een appel te eten geen uithoudingsvermogen opbouwen. De volgende keer dat je die pizza neemt is het dus prima om lekker te gaan sporten, maar neem die dag ook een extra portie groente of fruit.

Bronnen:
1. Informatie voedingswaarde Domino’s Pizza.
2. Beweegcalculator Voedingscentrum
3. Ding et al. (2022) Physical activity, diet quality and all-cause cardiovascular disease and cancer mortality: prospective study of 346627 UK Biobank participants