Het zwarte goud en de macht der gewoonten

Laten we vooropstellen dat dit geen pleidooi is om nooit meer koffie te drinken. In 2017 hebben we een weektip geschreven over de gezondheidseffecten van koffie. Zwarte koffie heeft veel voordelen.

Dit artikel gaat vooral over de macht der gewoonten en de invloed van je omgeving. Is het je bijvoorbeeld opgevallen hoeveel activiteiten er gerelateerd zijn aan koffie? Als je bij iemand op bezoek gaat, komt het nogal eens voor dat je in plaats van de vraag ‘wat wil je drinken?’ simpelweg ‘koffie?’ te horen krijgt. In een restaurant is het gebruikelijk om na het dessert nog een kopje koffie te nemen. Op het werk is koffie ook gemeengoed. De werkdag begint voor veel mensen pas echt met de eerste kop koffie. Overleg? Eerst even koffie halen. Moet je je concentreren op iets ingewikkelds? Eerst even koffie halen. Moet je nog even door aan het eind van de dag? Je raadt het al...

Bovenstaande illustreert de invloed van je (sociale) omgeving. Dit komt op veel meer terreinen voor. Zo is de kans dat je gaat roken groter als één of beide ouders ook roken (1). Waar je mee omgaat, daar word je mee besmet, zou je dus kunnen zeggen.

Gek genoeg onderschatten veel mensen deze invloed. Ze zien zichzelf als minder beïnvloedbaar dan de mensen om zich heen (2). Dit heeft ermee te maken dat we ons eigen gedrag koppelen aan onze motivatie, terwijl we van anderen daar vaak niet van op de hoogte zijn en dus puur afgaan op gedrag (3).

Als je eenmaal accepteert dat veel van wat je doet een reactie is op je omgeving, kun je dit gegeven in je voordeel gebruiken. Je kunt het drastisch aanpakken door een andere baan, andere woonplaats of andere sociale kring op te zoeken, maar het kan ook subtieler. Wil je minder snoepen? Haal het dan minder in huis of zet het op een onbereikbare plek. Wil je minder op je telefoon kijken? Stel een blokkade in na een bepaald tijdstip. Wil je gezonder eten? Omring jezelf dan met mensen die daar ook mee bezig zijn (3).

Het helpt dus om je bewust te zijn van alle invloeden op je gedrag. In de afgelopen maanden zijn er vast en zeker dingen in je omgeving veranderd, zowel in negatieve als in positieve zin. Kijk eens naar waar je blij mee bent en hoe jij je omgeving kunt inzetten om dit vast te houden. Dan kun je koffie niet uit gewoonte drinken, maar omdat je het een lekker drankje vindt.

Bronnen:

1. Trimbos-instituut (2017) Factsheet kinderen en roken

2. Pronin, Molouki, Berger (2007) Alone in a crowd of sheep: asymmetric perceptions of conformity and their roots in an introspection illusion

3. Roos Vonk (2014) Je bent wat je doet