De fysieke gezondheid wordt zwaar onderschat bij mentaal welbevinden en productiviteit

Voor HR-professionals en leidinggevenden is het cruciaal te begrijpen dat de fysieke gezondheid van medewerkers een zwaar onderschatte factor is die directe impact heeft op hun mentale welzijn, werkprestaties, stressbestendigheid en verzuim. Tegelijkertijd is de fysieke gezondheid vaak eenvoudig en snel te verbeteren.

De tijd dat mentale en fysieke gezondheid als gescheiden domeinen werden beschouwd ligt ver achter ons. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat zij onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en samen het fundament vormen voor het totale werkvermogen van de medewerker.



Helaas lijken veel organisaties dit niet te beseffen. Bij duurzame inzetbaarheid en vitaliteit van medewerkers willen we wel interventies aanbieden bij stress en werkdruk, maar niet bij leefstijl. De gevolgen zijn groot! En dat terwijl de problemen enorm zijn. Enkele statistieken om dit te duiden:

1. Maar liefst 59% van de volwassen Nederlanders en 75% van de 55 - 65-jarigen heeft één of meer chronische aandoeningen (bron VZ info).
2. De helft van de 45-plussers heeft hoge bloeddruk.
3. En 27% van de beroepsbevolking bestaat uit 55-plussers!
4. Nu blijkt uit CBS/TNO statistieken dat het verzuim 3 keer zo hoog is bij mensen met een chronische aandoening.

De wetenschappelijke relatie tussen fysiek en mentaal
Chronische aandoeningen zoals overgewicht, verhoogde bloeddruk (hypertensie), hoog cholesterol en verhoogde glucose (pre-diabetes) zijn geen geïsoleerde problemen. Ze creëren een waterval van fysiologische effecten die direct de mentale gezondheid en het functioneren op het werk beïnvloeden:

1. Impact op werkvermogen en energie

• Lager energieniveau: Fysieke aandoeningen vereisen voortdurende aanpassing en herstel van het lichaam wat leidt tot chronische vermoeidheid en een significant lager energieniveau. Dit resulteert in een verminderde werk-privé balans en een afname van het fysieke en cognitieve werkvermogen.
• Hersenfunctie: Chronische vasculaire risicofactoren (bloeddruk, cholesterol, glucose) zijn direct gekoppeld aan een verminderde doorbloeding en zuurstofvoorziening in de hersenen. Dit kan leiden tot subtiele (of ernstigere) cognitieve stoornissen zoals problemen met focus, geheugen en besluitvorming wat de werkprestaties aantast.

2. Toename van stress en burn-out risico

• Fysiologische stressreacties: Aandoeningen zoals overgewicht en hypertensie leiden tot chronische ontstekingen in het lichaam. Deze ontstekingen verhogen de activiteit van het stresshormoonsysteem waardoor medewerkers een stressniveau ervaren.
• Minder veerkracht: Door de verhoogde fysiologische belasting zijn deze medewerkers minder veerkrachtig tegen werkgerelateerde stress. Een kleine tegenslag kan daardoor sneller leiden tot overbelasting, angst, depressieve klachten en uiteindelijk burn-out.

3. Directe gevolgen voor werkprestaties en verzuim

• Verhoogd verzuimrisico: Mensen met één of meer chronische aandoeningen hebben volgens berekeningen van het CBS en TNO een verzuim dat tot wel 3 keer hoger ligt dan dat van gezonde medewerkers. Dit toont de directe financiële en organisatorische impact van onbehandelde fysieke aandoeningen aan.
• Presenteïsme: Medewerkers met chronische aandoeningen zijn vaker geneigd tot presenteïsme (wel aanwezig zijn, maar niet productief). Door vermoeidheid en cognitieve problemen leveren zij niet de verwachte prestaties. Uit meting van het Health Coach Program blijkt dat het presenteïsme in kantooromgevingen tweemaal zo hoog is als het absenteïsme (verzuim).
• Langdurig verzuim: Chronische aandoeningen zijn een belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van ernstige mentale problemen (depressie) of complexe fysieke problemen (hart- en vaatziekten), wat de kans op langdurig en kostbaar verzuim aanzienlijk verhoogt.

Implicaties voor HR en Leiderschap
Voor een duurzaam inzetbaarheidsbeleid moeten HR-professionals en leidinggevenden de focus verleggen van alleen het mentale naar een integrale aanpak die fysieke gezondheid integreert:

Adviezen

1. Integreer fysieke en mentale check-ups: Maak het Preventief Medisch Onderzoek (PMO) de hoeksteen van het vitaliteitsbeleid. Gebruik de resultaten om risicogroepen te identificeren.
2. Faciliteer gedragsverandering: Bied gerichte programma's aan, zoals leefstijlcoaching, voedingsadvies en beweegprogramma's, met als expliciet doel het verbeteren van de metabole gezondheid (bloeddruk, glucose, gewicht). Het Health Coach Program heeft een wetenschappelijk onderbouwd gezondheidsprogramma met een sterk gemeten effect op gezondheid, inzetbaarheid en gedrag.
3. Leiderschap als voorbeeld: Leidinggevenden moeten het belang van pauzes, beweging en gezonde voeding uitdragen en bespreekbaar maken in hun teams, zonder te oordelen over individuele gezondheidsproblemen.

Door de fysieke gezondheid te beschouwen als de basis van het mentale welzijn en werkvermogen, kunnen organisaties niet alleen de veerkracht van hun medewerkers verhogen, maar ook het risico op verzuim en de bijbehorende kosten verminderen en zorgen voor duurzaam hogere werkprestaties. Dit is geen kostenpost, maar een cruciale investering in human capital.

Health Coach Program is gespecialiseerd in het verlagen van verzuim in organisaties met wetenschappelijke leiderschapsprogramma’s en vitaliteitsprogramma’s met een bewezen en gemeten effect op inzetbaarheid, gezondheid en fysiek en mentaal welbevinden.

Plan hier een vrijblijvend gesprek om uw plannen voor stress aanpak te bespreken en te ontdekken hoe wij u kunnen helpen een organisatie te creëren waar medewerkers structureel gezond, gemotiveerd en productief zijn.

Neem contact op met:
Walter Montenarie
walter.montenarie@healthcoachprogram.nl
Tel: 06-5168 6865