Actueel


Nieuwsbrief December 2019: Ieder uur de kans voor een nieuw begin

De vernieuwing in ons lichaam is enorm. Bijvoorbeeld 20.000.000 km nieuw DNA per uur. Dat is 500 keer de aarde rond in 1 uur! Het gaat om 2.000.000.000 nieuwe lichaamscellen plus ongeveer 7.500.000.000 bloedcellen per uur. De kwaliteit van die nieuwe cellen bepaal je deels zelf: via kwaliteit van voeding, beweging, slapen etc.

Per nieuwe cel worden ongeveer 3 miljard nieuwe DNA base-paren gemaakt. Als je dat DNA van 1 cel uitrolt, krijg je een lengte van ongeveer 2 meter DNA. Vermenigvuldig dat met de bijna 10 miljard cellen per uur uit de introductie hierboven en dan kom je uit op zo'n 20 miljard meter nieuw DNA per uur.

In principe zijn dit 3 miljard x 10 miljard foutkansen per uur. Uitgedrukt met nullen: 30.000.000.000.000.000.000 foutkansen per uur. En toch is het zo dat vrijwel alles goed gaat en dat de spaarzame fouten die wel gemaakt worden, vrijwel altijd gerepareerd worden.

Vergelijk dat eens met het foutpercentage van ongeveer 3% in onze ziekenhuizen, waar een directeur laatst over begon: een terecht punt van aandacht. Want dit betekent een foutkans van ongeveer 1 op 30... Dan komt de gedachte naar boven dat we nog best wat kunnen leren van de precisie van ons eigen lichaam. Daarnaast komen dan nog de complicaties en sterftegevallen als 'bijwerkingen' van correct uitgevoerd medisch handelen. In de Top 15 van westerse doodsoorzaken staat deze oorzaak op de derde (!) plaats (1).

Eigenlijk illustreren deze getallen wat we ook al wisten van bijvoorbeeld hart-en-vaatziekten en welvaartsdiabetes: ons lichaam zelf is veel beter en genuanceerder in staat dit soort schades op te lossen, dan dat wij dit van buitenaf kunnen met chirurgie of medicijnen. Gelukkig laten steeds meer studies voorbeelden zien op celniveau van 'Rapid Repair': herstel dat plaatsvindt binnen uren of dagen, zodra je je cellen helpt met gezonde herstelprikkels (voeding, beweging, slaap etc).

De leefstijl professor Dean Ornish toonde een van de mechanismen van celverjonging zeer mooi aan samen met Nobelprijswinnaar professor Elizabeth Blackburn (2, 3, 4): gezonde leefstijl zorgt letterlijk voor DNA-herstel en jongere cellen, door actiever telomerase en verlenging van telomeren.

We horen in het nieuws vaak over genetische problemen. Maar in de praktijk werkt ons DNA bijzonder geavanceerd en is meer dan 99% ervan gemaakt om ons onder alle omstandigheden zo goed mogelijk te herstellen en vernieuwen.

Dus: zorg goed voor je cellen, dan zorgen je cellen ook goed voor jou!   ... Ieder uur opnieuw ...

Bronnen:

(1) Greger, M., & Stone, G. (2016). How not to die: Discover the foods scientifically proven to prevent and reverse disease. Pan Macmillan.
(2) Ornish, D., Lin, J., Daubenmier, J., Weidner, G., Epel, E., Kemp, C., ... & Blackburn, E. H. (2008). Increased telomerase activity and comprehensive lifestyle changes: a pilot study. The lancet oncology, 9(11), 1048-1057.
(3) Ornish, D., Lin, J., Chan, J. M., Epel, E., Kemp, C., Weidner, G., ... & Estay, I. (2013). Effect of comprehensive lifestyle changes on telomerase activity and telomere length in men with biopsy-proven low-risk prostate cancer: 5-year follow-up of a descriptive pilot study. The lancet oncology, 14(11), 1112-1120.
(4) Blackburn, E., & Epel, E. (2017). The telomere effect: a revolutionary approach to living younger, healthier, longer. Hachette UK.